Cep Boşaltma ve Ada Bırakma
Gökhan Coşkun · · 2 dk okuma
Cep, dışarıdan kapalı bir bölgedir; takım oraya yukarıdan girmek zorundadır. Bu basit gerçek, cep boşaltmanın bütün zorluğunu doğurur.
Yol tipi
Spiral (içten dışa). Takım ortadan başlar, giderek genişleyen bir yol izler. Yön değişimi yumuşaktır, kesme kuvveti daha kararlıdır, takım daha az zorlanır. Yüzey kalitesi de daha iyidir.
Zigzag. Takım ileri geri gider. Yol hesabı basit, süre kısadır. Ama her dönüşte takım durup yön değiştirir; o anda kesme yönü de değişir (bir yönde eş yönlü, dönüşte ters yönlü). Bu, yüzeyde yön farkı ve takımda daha çok yorulma demektir.
Pratik kural: zaman kritikse zigzag, yüzey ve takım ömrü kritikse spiral. Sert malzemede spirali tercih edin.
Giriş
Cebe girmenin üç yolu vardır:
- Dik dalma — en riskli. Takımın merkezinde kesme hızı sıfırdır; oraya yüklenmek ucu kırar. Sadece merkezden kesen (center-cutting) takımlarla ve düşük ilerlemeyle yapılır.
- Rampa — takım eğimli iner. Çoğu durumda yeterlidir.
- Helisel giriş — takım daire çizerek iner. Cep boşaltmada en güvenli yöntemdir; kesme sürekli olur, merkez zorlanmaz.
Cep yeterince genişse helisel girişi tercih edin.
Bir de klasik atölye çözümü var: ön delik. Cebin başlayacağı yere matkapla delik açıp takımı oradan indirmek. Ekstra bir takım değişimi getirir ama en güvenli yoldur ve kalın malzemede hâlâ mantıklıdır.
Ada
Cebin ortasında işlenmeden kalması gereken bölge varsa buna ada denir. Takım yolu adanın etrafından dolaşır, üstüne çıkmaz.
Adanın etrafında da finiş payı bırakmayı unutmayın — ada da bir yüzeydir ve ölçüsü tutmak zorundadır.
Köşeler
Cebin iç köşeleri takım yarıçapından küçük olamaz. Teknik resimde keskin köşe görünse bile, freze ile işlenen her iç köşe en az takım yarıçapı kadar yuvarlak çıkar.
Bu bir kusur değil, fiziğin sonucudur. Keskin iç köşe gerçekten gerekiyorsa işlem değiştirmek gerekir. Parçayı çizerken bunu bilmek, tezgâhta öğrenmekten iyidir.
Tek parça bitti; şimdi aynı plakadan kaç parça çıkacağına bakalım.